"Consuming Life" by Lhalungtso

གཞས། ཚེ་སྲོག་གི་ཁ་ཟས།། 

Song: Consuming Life

གཞས་མ། ཧོར་ཙང་ལྷ་ལུང་མཚོ།། 

Singer: Hortsang Lhalungtso

རང་དབང་ཞི་བདེ་གླེང་བའི་མི་རིགས་ཚོ།།

Rang wang shi dey leng way mi rig tsho

འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ཐང་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དགོས།།

Dra nyam thob thang sem chen kün la gö

གཅིག་ཤ་གཅིག་གིས་ཟ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ།།

Chig sha chig gi sa way söl gyün dey

དྲང་བདེན་གནས་ལུགས་ལྡན་ནམ་བསམ་བློས་དཔྱོད།།

Drang den ney lug den nam sam lö jö

People who speak of freedom and peace

All beings need equality and rights

The custom of eating each others' flesh

Consider whether it possesses the principles of truth and honesty

རང་གི་ཚེ་སྲོག་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པ་ལྟར།།

Rang gi tshey sok chey shing phang pa tar

གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་རང་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།།

Shen gi tshey sok rang dang chig tshung yin

དེས་ན་ཉམ་ཆུང་དུད་འགྲོའི་གཅེས་པའི་སྲོག།

Dey na nyam chung dü drö chey pay sok

ཡོད་ཚད་བཟའ་བར་རུང་ངམ་མི་བུ་ཚོ།།

Yö tshey sa war rung ngam mi bhu tsho

Just like you consider your own life to be dear and valuable

The lives of others are the same as your own

Thus, considering the life that is precious for these innocent creatures

Would it be alright to consume all they have?

ཨ་ཧ་ཧ་་་

ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

ཨ་ཧ་ཧ་་་

ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

Ah ha ha

Om mani pedme hung

Ah ha ha

Om mani pedme hung

དམར་ནག་ཁྲག་མཚོ་ཁོལ་མའི་བཤས་ར་ན།།

Mar nag thrak tsho khöl may she ra na

ཉམ་ཆུང་དྲིན་ཆེན་མ་ལོའི་གཅེས་པའི་སྲོག།

Nyam chung drin chen ma lö chey pay sok

གསོན་རྐེ་གྲི་ཡིས་བཅད་པའི་ན་ཟུག་གིས།།

Sön ke dri yi chey pay na suk gi

སྡུག་གི་སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་བཟོད་ནུས་སམ།།

Duk gi me ngag dön pa sö nü sam

In the slaughterhouse, in an ocean of boiling deep-red blood

The life which is so precious for these kind and innocent mothers

Is cut-off at their necks by a blade

Could you endure the wails of suffering caused by such pain?

འདི་ནི་ཉམ་ཆུང་དུད་འགྲོའི་མགྲིན་ཚབ་ཡིན།།

Di ni nyam chung dü drö drin tshab yin

འདི་ནི་རྣམ་དག་སེམས་ཀྱི་བདེན་གཏམ་ཡིན།།

Di ni nam dak sem kyi den tam yin

འདི་ནི་ལྷག་བསམ་གཙང་མའི་འབོད་སྐུལ་ཡིན།།

Di ni lhak sam tsang may bö kül yin

འདི་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བདེའི་ལམ་སྟོན་ཡིན།།

Di ni tshey mey shi dey lam tön yin

This is speaking-up for the innocent creatures

This is the truth of a pure-heart

This is an urgent cry for pure intentions

This is what shows the way for peace and non-violence

ཨ་ཧ་ཧ་་་

ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

ཨ་ཧ་ཧ་་་

ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

Ah ha ha

Om mani pedme hung

Ah ha ha

Om mani pedme hung

Note: This is just a really beautiful song that touched me deeply and so I am grateful to be able to share my translation with everyone. There is a partial translation of the first couple of verses already available on the video's Youtube page but I wanted to create a complete version so that others could appreciate the song in its entirety, as it is very moving and powerful. Translating the title of this song was interesting, because it literally says "The Food of Life" with ཚེ་སྲོག་ (tshey sok) meaning 'life' or more literally 'life-force/vitality"; but translating it literally in English would not convey the meaning so well, which is clearly about the act of eating living beings, which is why I went with "Consuming Life" as a much more appropriate rendering of the title. I hope that my translation of this song conveys the original meaning and feel of the Tibetan lyrics, which, again, I found so deeply moving. ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

-Translated by Sherab

'A Conversation Between Life and Death' by Tobden

གཞས། ཤི་གསོན་བར་གྱི་སྐད་ཆ།།

Song: A Conversation Between Life and Death

ལེན་མཁན། སྟོབས་ལྡན།།

Singer: Tobden

ཆུང་བེའུ་རྡང་སྒོར་མོའི་དཀྱིལ་གྱི།

Chung beu dang gor mö kyil gyi

ངའི་རྩེན་རོགས་བེའུ་བྲི་ཆུང།།

Ngay tsen rok beu dri chung

རི་མགོ་རྒོད་ཡར་ཞིག་གྲས་ཀྱི།

Ri go gö yar shik drey kyi

ངའི་མིག་འབེན་ཡར་དྭ་རྔོ་བོ།།

Ngay mir ben yar da ngo wo

The little calf in the midst of the herd,

Is my playmate, the little yak calf

It is the wild kind from the mountain tops;

Dead and mangled above, it catches my eye

ཕྱི་རྒྱ་སྡེའི་ཁྲོམ་ཆེན་དཀྱིལ་གྱི།

Chi gya dey throm chen kyil gyi

ངའི་ཞོན་པ་གཡག་སར་བྲི་ལི།།

Ngay shön yak sar dri li

དགྲ་ཕྱི་ཇག་རྐུན་མའི་ལག་གི།

Dra chi jak kün may lak gi

ངའི་ཚེ་ཟད་གཡག་རྒན་བྲི་ལོ།།

Ngay tshey sey yak gen dri lo

In the midst of a great encampment,

Is my young riding yak,

By the hand of a wicked bandit,

My dear old yak's life was taken

ནངས་སྔ་མོའི་ཉི་རྩེ་ཤར་དུས།།

Nang nga mö nyi tsey shar dü

ཁྱོད་འུ་གཉིས་འགྲོ་ཕྱོགས་གཅིག་རུང།།

Khyö nyi dro chok chik rung

དུས་ཉིན་དཀྱིལ་སྡེར་ཁ་སྒྲིག་དུས།།

Dü nyin kyil der kha drik dü

ཁྱོད་འུ་གཉིས་ཅན་ཁ་མ་གཅིག།

Khyö u nyi chen kha ma chik

When the sun rises in the morning,

Even though our destination is the same,

Mid-day, when we prepare the food,

What we eat is not the same

དགོང་ཕྱི་དྲོའི་གྲིབ་ཆེན་གཡོགས་དུས།།

Gong chi drö drib chen yok dü

ཁྱོད་འུ་གཉིས་འཁོར་ཕྱོགས་གཅིག་རུང།།

Khyö u nyi khor chok chig rung

མལ་དྲོན་མོའི་ཉལ་སྟན་ཁུག་གི།

Mel drön mö nyel ten khuk gi

ཁྱོད་འུ་གཉིས་ཉལ་ས་མ་གཅིག།

Khyö u nyi nyel sa ma chik

When the darkness of evening approaches,

Even though we go about the same place,

As I lay on a warm bed,

Where we rest is not the same

ཤི་དམྱལ་བའི་བར་རྡོའི་ཁ་ན།།

Sha nyel way bar dö kha na

ངས་བོས་པའི་སྐད་སྒྲ་ཨེ་འཁྱིལ།།

Ngey bö pay key dra eh khyil

གསོན་འཇིག་རྟེན་གྲང་ང་ཁམས་ན།།

Sön jig ten drang nga kham na

ང་སྐྱོ་བའི་མིག་ཆུ་ཨེ་མཐོང།།

Nga kyo way mig chu eh thong

As you die, at the gate of the bardo[1] of the infernal realm,

Do the sounds of my cries resound?

In the frigid world of the living,

Can you see my tears of sadness?

ཤི་གཤིན་རྗེའི་མེ་ལོང་ནང་ན།།

Sha shin jey me long nang na

ང་ཐོན་འོངས་ཞེས་པ་ཨེ་འདུག།

Nga thön ong shey pa eh duk

དམའ་དཀྱས་རིང་དམྱལ་ཟངས་ཁ་ན།།

Ma kye ring nyel sang kha na

ང་བཙོ་སའི་ཟངས་ལྷག་ཨེ་འདུག།

Nga tso say sang lhak eh duk

In the mirror of the lord of death,

Is my destiny being foretold?

At the mouth of the distant cauldron of hell below,

Do you see any remaining cauldron there in which I may burn?

ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།། ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།། ཨྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ།།

Om mani Pedme Hung Om mani Pedme Hung Om mani Pedme Hung

ཁྱོས་ཚེ་གཅིག་མི་དོན་བསྒྲུབས་པར།།

Khyö tshey chik mi dön drub par

ཤི་དམྱལ་བར་ངོ་སོ་ཨེ་འདུག།

Shi nyel war ngo so eh duk

བྱམས་སྙིང་རྗེས་ཚེ་མཐའ་འཁྱོལ་བར།།

Jam nying jey tshey tha khyöl war

ཁྱོས་བདེ་ཆེན་ལག་ཁྱེར་ཨེ་ཐོབ།།

Khyö de chen lag khyer eh thob

While accomplishing the aims of a single human life,

Is there anything that would result in [going to] the hell realm [after] death?

When you arrive at life's end, through love and compassion

Would you obtain the ticket for great bliss as a human?

ཁྱོད་རང་དབང་གདམས་ཀ་ཡོད་ན།།

Khyö rang wang dam ka yö na

ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་ཤོག་དང།།

Chir jig ten mi yul shok dang

ཁྱོས་དག་མའི་བོད་ཅིག་གྱིས་དང།།

Khyö dak may phö chik gyi dang

ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འདིར་མྱོང།།

Nang sem kyi dey kyi dir nyong

If you have the freedom or choice,

Come to the world of humans in your next life

In the purity of Tibet

Here you will experience mental well-being and happiness

ཁྱོས་དག་མའི་བོད་ཅིག་གྱིས་དང།།

Khyö dak may phö chik gyi dang

ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འདིར་མྱོང།།

Nang sem kyi dey kyi dir nyong

In the purity of Tibet

Here you will experience mental well-being and happiness

Note:  This is simply an incredible song, exceptionally composed, original, well-performed, and the video production values are amazing as well, especially considering that it stars a young nomad from Amdo. I have been working on this song for months (though not consistently), and it is at best an imperfect translation or rather an interpretation based on a lot of intuition and educated guesses. The reason for this is that this song contains a lot of colloquial Amdo dialect, which is very esoteric for someone like me who only speaks the Central Tibetan dialect, and a lot of which cannot be found in any dictionary I have. After finally resolving some uncertainties (based mostly on guesses) in a manner I am fairly satisfied with, I have decided to release it now because it truly is an amazing piece of music that I hope others can enjoy. Just the fact of feeling this much love for a beast of burden, contemplating so deeply about its death steeped in spiritual sentiments, and then composing something as poetic as this is so astounding and deeply touching. I only hope that I have done the song justice with my interpretation of the Tibetan.

[1] "Bardo" is a Tibetan term which can be translated as the "In-between state" (similar to the bar in the title which means "between", which could also be a reference to the bardo state), which usually refers to the life-after-death experience discuss in Tibetan Buddhist teachings. Here in this song, a lot of imagery depicts the different frightening experiences that a being might have seeing images of hell-realms and so forth. The song also demonstrates the Tibetan Buddhist belief that those in the Bardo state can be directed towards higher-rebirth, such as toward the ideal state of human as alluded to in the last verses.

'A Call for Altruism' by Kunga

གཞས། བསམ་བཟང་གི་འབོད་སྒྲ། 

Song: A Call For Altruism

ལེན་མཁན། ཀུན་དགའ།། 

Singer: Künga

རང་གིས་བདེ་བ་ཆེད་དུ་གཉེར།།
Rang gi de wa chey du nyer
སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན་མི་འདོད་བཞིན།།
Dug ngal chung na mi dö shin
ཉམ་ཆུང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང།།
Nyam chung sem chen di dak kyang
འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པས་སྲོག་མ་གཅོད།།
Dra tshung yin pey sok ma chö

You pursue your own happiness,
And you cannot bear any experience of suffering.
All of these helpless animals are the same,
And so we should not take their lives.

འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་གིས་ཀྱང།།
Dro wa rig druk kang gi kyang
ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་སྲོག་ཡིན་པས།།
Shin tu chey pa sok yin pey
དེ་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་ཡི།།
Dey la nö tshey chey pa yi
རྣམ་སྨིན་ཡང་ནི་རབ་ཏུ་ལྕི།།
Nam min yang ni rab tu chi

For any member of the six classes of sentient beings,
Their lives are so very dear to them.
Thus, to cause harm to any of them
Produces a karmic retribution that is so very heavy.

ཨོ་ཧོ་་་ཡ་རེ་ང།།
Oh ho ya rey nga
དེ་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་ཡི།།
Dey la nö tshey chey pa yi
རྣམ་སྨིན་ཡང་ནི་རབ་ཏུ་ལྕི།།
Nam min yang ni rab tu chi

Oh ho! How awful!
To cause harm to any of them
Produces a karmic retribution that is so very heavy.

མནོག་ཆུང་ཁ་ཟས་ཙམ་གྱི་ཆེད།།
Nok chung khab sey tsam gyi chey
དོན་ཆེན་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་འདི།།
Dön chen tshey sok throk pa di
འཇིག་རྟེན་གནམ་གྱི་འོག་འདི་ནས།།
Jig ten nam gyi og di ney
ཐ་ཆད་སྤྱོད་ངན་དང་པོ་ཡིན།།
Tha chey chö ngen dang po yin

The theft of such meaningful lives,
Just for the sake of petty food
Is the most vile and wicked action
Beneath the heavens of this world.

རང་གིས་ཐར་ལམ་དོན་མི་གཉེར།།
Rang gi thar lam dön mi nyer
གཞན་ལ་སྙིང་རྗེའི་བློ་མི་བསྐྱེད།།
Shen la nying jey lo mi kye
རང་གཞན་གཉིས་ཀ་འཕུང་བའི་ལས།།
Rang shen nyi ka phung way ley
སྤྱོད་ངན་འདི་ལ་ཡ་རེ་ང།།
Jö ngen di la ya rey nga

Not pursuing the path of liberation for oneself;
Not giving rise to a compassionate attitude for others;
Activities which harm both self and other,
Such wicked actions! How awful!

ཨོ་ཧོ་་་ཡིད་རེ་སྐྱོ།།
Oh ho yi rey kyo
ཨོ་ཧོ་་་ཡ་རེ་ང།།
Oh ho ya rey nga
རང་གཞན་གཉིས་ཀ་འཕུང་བའི་ལས།།
Rang shen nyi ka phung way ley
སྤྱོད་ངན་འདི་ལ་ཡ་རེ་ང།།
Jö ngen di la ya rey nga

Oh ho! How sad!
Oh ho! How awful!
Activities which harm both self and other,
Such wicked actions! How pitiful!

ཨོ་ཧོ་་་ཡིད་རེ་སྐྱོ།།
Oh hi yi rey kyo
ཨོ་ཧོ་་་ཡ་རེ་ང།།
Oh ho ya rey nga
རང་གཞན་གཉིས་ཀ་འཕུང་བའི་ལས།།
Rang shen nyi ka phung way ley
སྤྱོད་ངན་འདི་ལ་ཡ་རེ་ང།།
Jö ngen di la ya rey nga

Oh ho! How sad!
Oh ho! How awful!
Activities which harm both self and other,
Such wicked actions! How awful!

རང་གཞན་གཉིས་ཀ་འཕུང་བའི་ལས།།
Rang shen nyi ka phung way ley
སྤྱོད་ངན་འདི་ལ་ཡ་རེ་ང།།
Jö ngen di la ya rey nga

Activities which harm both self and other,
Such wicked actions! How awful!

Note: Please be aware that--in doing appropriate justice to the subject matter--the video contains some graphic content portraying animal slaughter. If you can stomach the violent and heart-wrenching images, you will find that the song is incredibly beautiful and moving. This being so, I have tried to render the translation appropriately to capture the grave and serious tone of the Tibetan lyrics. Due to the dharmic nature of this song, the actual lyrics were most certainly authored by a Lama (spiritual master), Khenpo (monastic abbot/professor), or a Rinpoche (high-ranking spiritual master belonging to a lineage of reincarnation)--the opening credits list the author as Trül Tashi Gönpo (which sounds like a name befitting one of the above categories to me). The Tibetan in this song is actually quite straight-forward and comprehensible for a novice translator like myself, and thus warrants no explanatory commentary on my part. However, just to clarify the first line of the second verse for those of you who are unfamiliar with Buddhist cosmology, the "six classes of sentient beings" refers to the six kinds of beings which the Buddha identified as inhabitants of the desire realm (our world system): hell-beings, hungry ghosts, animals, humans, demi-gods, and gods. This song is quite rich with powerful and profound phrasings in Tibetan which I hope I was able to do justice for everyone in the translation. Künga's emphatic and soulful performance is also worth commending here--as always.

-Sherab